· 

Begrijp je het niet? Lees dan toch!

Sta je wel eens stil bij hoeveel je leest per dag? Alles waar letters op staan, lees je. Soms bewust, maar vaak onbewust. Reclame, post, berichten van de overheid, recepten, ondertiteling van een film, berichtjes op je telefoon. Dit is nog maar een korte samenvatting van dingen die je waarschijnlijk dagelijks tegen komt. Lezen is een belangrijk onderdeel van onze maatschappij en toch heeft 2,5 miljoen volwassen Nederlanders er veel moeite mee, zij voldoen niet aan het minimale niveau dat de Nederlandse Overheid als ondergrens aangeeft. Dit niveau staat gelijk aan het eindniveau van het VMBO, vergelijkbaar met niveau 2/3 van het MBO. Wanneer je onder dit niveau zit ben je niet in staat om volwaardig te kunnen functioneren in Nederland. (bron: https://www.lezenenschrijven.nl)

Maar met alleen lezen ben je er nog niet, je moet ook nog begrijpen wat je leest. Het zogenaamde begrijpend lezen. Op scholen wordt daar flink wat aandacht aan besteed, zowel op de basisschool als op de middelbare school. Ouders worden, vanuit de gemeente en het consultatiebureau, gestimuleerd om met hun kinderen te lezen. Kinderen tot 18 jaar hebben recht op een gratis lidmaatschap van de bibliotheek en veel scholen hebben een jaarlijks uitje naar de bibliotheek op het programma staan. En toch klagen docenten dat kinderen niet goed kunnen lezen. In de lessen komen ze vaak niet toe aan de essentie van hun vak, omdat ze de leerlingen moeten uitleggen wat er in de leertekst staat, in plaats van ze een kennis en vaardigheden aan te leren. Ze moeten de leerlingen helpen om de teksten te begrijpen en hebben hierdoor vaak geen tijd meer om met de leerlingen de informatie uit de teksten te verwerken in de les. Hierdoor gebeurd de verwerking van de teksten vaak in opdrachten die worden meegegeven als huiswerk.
Je kunt je dan misschien voorstellen wat er gebeurt als een leerling thuis huiswerk zit te maken. Deze heeft in de klas misschien niet goed opgelet én heeft moeite met het begrijpen van de tekst, maar ook de vragen zijn lastig. Hopelijk heeft hij iemand die hem kan helpen bij zijn huiswerk en is het de volgende les af. Maar het kan ook zo zijn dat hij niemand heeft aan wie hij het kan vragen of, want hij blijft een (pre)puber, heeft geen zin om het te vragen. In het laatste geval is zijn huiswerk niet af. Dit levert hem straf op en achterstand in de les. Daarnaast neemt de kans dat hij de komende toets een voldoende gaat halen ook af. En dat alles omdat hij in de les even zat te kletsen over die nieuwe game, of de voetbalwedstrijd van vanavond.

Wat doet dit, denkt je, met zijn motivatie voor het betreffende vak of zelfs school in het algemeen?

 

Goed begrijpend kunnen lezen is dus heel erg belangrijk. We weten uit onderzoeken dat mensen met financiële problemen vaak minder goed kunnen lezen én dat 1 op de 10 leerlingen het Nederlandse onderwijs verlaat zonder dat zij op het minimale niveau kunnen lezen. Deze leerlingen gaan werken, krijgen belastingaangiften, kopen huizen en worden ouders. Zij zijn vaak niet in staat om hun kinderen te helpen bij het maken van hun huiswerk, of ze te stimuleren om goed te leren begrijpend lezen. We moeten nu dus zorgen dat we zoveel mogelijk kinderen goed leren begrijpend lezen, zodat zij hun kinderen later weer kunnen helpen.

 

Bij jou zou een lampje moeten gaan branden wanneer een kind een opdracht maakt en zegt; “Ik weet niet wat ik moet doen.”  Er kunnen dan twee dingen aan de hand zijn; 1. Hij heeft de vraag of de leertekst helemaal niet gelezen, 2. Hij snapt niet wat er gevraagd wordt. Beide hebben te maken met lezen en niet met luiheid (uitzonderingen daargelaten uiteraard).
Als ouder zou je er goed aan doen om je kinderen te stimuleren om iedere dag minimaal een half uur te lezen en ze ook te bevragen over hetgeen ze gelezen hebben. Ook ze zelf laten koken met een recept of het bouwen van speelgoed met behulp van een gebruiksaanwijzing zijn goede oefeningen die direct resultaat laten zien, of proeven.

Daarnaast zou je jezelf ook moeten realiseren dat het niveau waarop je kind onderwijs krijgt, niet zoveel zegt over het niveau van begrijpend lezen. Ook leerlingen op de havo en het vwo hebben vaak moeite met begrijpend lezen op hun niveau. Het is niet voor niets dat een groot deel van examentraining bestaat uit het oefenen van vragen, waarbij er veel nadruk ligt op; wat wordt er nou precies van mij gevaagd? Dit is niets meer en niets minder dan begrijpend lezen. Daarna hebben ze pas de kennis van het vak nodig om het antwoord te kunnen formuleren.

 

In al mijn jaren voor de klas en ook in de begeleiding van kinderen heb ik heel vaak te maken gehad met kinderen die de stof uitstekend beheersen, maar hun toetsen niet goed maakten omdat ze antwoord gaven op een vraag die niet gesteld werd. En helaas halen ze dan toch een slecht cijfer. Deze leerlingen hebben dus ook geen bijles nodig, maar les in begrijpend lezen. Wanneer we de kinderen goed hebben kunnen leren lezen, hebben ze in veruit de meeste gevallen geen bijles meer nodig en stijgt hun motivatie voor school. Ik zie alleen maar voordelen van goed kunnen lezen, ik hoop jij ook!

 

 

Reactie schrijven

Commentaren: 0